Tokat Telli Zurna
Tokat telli zurna, Tokat yöresine özgü, geleneksel halk müziğinde kullanılan özel bir üflemeli çalgıdır. Klasik zurnadan farklı olarak gövdesinde bulunan teller sayesinde kendine has bir ses ve ritim özelliğine sahiptir.
Tarihçesi
Tokat telli zurnanın geçmişi, Orta Asya Türk müzik kültürüne kadar uzanan zurna geleneğinin Anadolu’daki bir devamı olarak değerlendirilmektedir. Tokat ve çevresinde halk müziğinin gelişmesiyle birlikte telli zurna, yöreye özgü bir çalgı hâlini almıştır.
Özellikle kırsal kesimlerde, düğünlerde ve köy eğlencelerinde telli zurna yaygın olarak kullanılmıştır.
Tokat Telli Zurna Nasıl Yapılır?
Tokat telli zurna, genellikle sert ve dayanıklı ağaçlardan (erik, ceviz veya şimşir) yapılmaktadır. Gövde oyularak şekillendirilir ve klasik zurnaya benzer bir yapı oluşturulur.
Zurnayı özel kılan unsur, gövdesine yerleştirilen ince metal tellerdir. Bu teller, çalgı çalınırken titreşerek sese farklı bir tını ve ritmik etki kazandırmaktadır.
Tokat Telli Zurnanın Özellikleri
Tokat telli zurna, klasik zurnaya göre daha tok ve farklı tonlara sahiptir. Tellerin çıkardığı ses, zurnanın melodisine eşlik eden özgün bir arka plan oluşturmaktadır.
Bu özellik, Tokat yöresine ait oyun havaları ve türkülerde telli zurnayı ayırt edici kılmaktadır.
Kullanım Alanları
Tokat telli zurna, özellikle şu alanlarda kullanılmıştır:
- Düğünler
- Köy eğlenceleri
- Halk oyunları
- Yöresel şenlikler
Genellikle davul ile birlikte çalınan telli zurna, Tokat halk müziğinin vazgeçilmez çalgılarından biri olmuştur.
Kültürel Önemi
Tokat telli zurna, Tokat’ın müzik kültürünü ve geleneksel eğlence anlayışını yansıtan önemli bir kültürel miras unsurudur. Yöredeki müzik geleneğinin kuşaktan kuşağa aktarılmasında büyük rol oynamıştır.
Günümüzde telli zurna, eski yaygınlığını kaybetmiş olsa da, bazı yerel sanatçılar ve halk müziği toplulukları tarafından yaşatılmaya devam edilmektedir. Kültürel etkinliklerde Tokat’ın simgesel müzik aletlerinden biri olarak tanıtılmaktadır.
Galeri
