Tokat kuşburnu pekmezi, Tokat ve çevresinde doğal olarak yetişen kuşburnu meyvesinden elde edilen, besleyici değeri yüksek geleneksel bir yöresel üründür. Özellikle kış aylarında Tokat mutfağında sıkça tüketilen doğal bir enerji kaynağıdır.
Kuşburnu pekmezinin Tokat’taki geçmişi, kırsal yaşamın yaygın olduğu eski dönemlere dayanmaktadır. Tokat’ın dağlık ve ormanlık alanlarında yetişen kuşburnu, geçmişte hem gıda hem de şifa amacıyla değerlendirilmiştir.
Özellikle kış aylarında hastalıklara karşı dayanıklılığı artırmak amacıyla evlerde hazırlanmış ve nesilden nesile aktarılan tariflerle günümüze ulaşmıştır.
Kuşburnu pekmezi, olgunlaşmış kuşburnu meyvelerinin toplanmasıyla hazırlanır. Meyveler iyice yıkandıktan sonra kaynatılır ve yumuşayan kuşburnuları ezilerek suyu çıkarılır.
Elde edilen kuşburnu suyu, süzülerek posasından ayrılır ve kısık ateşte uzun süre kaynatılır. Bu süreçte herhangi bir katkı maddesi kullanılmaz. Böylece doğal ve katkısız kuşburnu pekmezi elde edilir.
Tokat kuşburnu pekmezi, koyu renkli, yoğun kıvamlı ve kendine has ekşi-tatlı bir lezzete sahiptir. Şeker ilavesi olmadan yapılması, pekmezin doğal yapısını korumasını sağlar.
Kuşburnu pekmezi, C vitamini açısından oldukça zengindir. Bu özelliği sayesinde bağışıklık sistemini destekleyici olarak bilinmektedir.
Ayrıca enerji verici yapısı nedeniyle özellikle kış aylarında vücudu güçlendirmek amacıyla tercih edilmektedir. Geleneksel olarak soğuk algınlığı dönemlerinde tüketilmiştir.
Tokat kuşburnu pekmezi, genellikle:
tüketilmektedir. Özellikle sabah saatlerinde tüketildiğinde vücuda enerji verdiğine inanılmaktadır.
Tokat kuşburnu pekmezi, Tokat il merkezinde ve ilçelerinde bulunan köy pazarlarından, yöresel ürün satan dükkânlardan ve aktarlarından temin edilebilmektedir. Özellikle ev yapımı kuşburnu pekmezleri, yöresel pazarlarda daha yaygındır.
Ayrıca Tokat’a özgü ürünler satan online yöresel ürün siteleri üzerinden de kuşburnu pekmezi sipariş edilebilmektedir. Satın alırken katkısız ve doğal yöntemlerle üretilmiş olmasına dikkat edilmesi önerilir.
Tokat kuşburnu pekmezi, Tokat’ın doğal ürünlere dayalı mutfak kültürünü yansıtan önemli bir değerdir. Günümüzde Tokat’ın yöresel lezzetlerinin tanıtılmasında önemli bir yere sahiptir.