Tokat ev ekmeği, Tokat yöresinde geleneksel yöntemlerle üretilen, katkısız ve doğal yapısıyla bilinen önemli bir yöresel ekmek türüdür. Ev ekmeği, Tokat’ta özellikle kırsal yaşamda ve köy kültüründe uzun yıllar boyunca temel besin kaynağı olmuştur.
Tokat ev ekmeğinin geçmişi, Tokat’ta tarım ve hayvancılığın yaygın olduğu eski dönemlere kadar uzanmaktadır. Bu ekmek türü, geçmişte her evde bulunan taş fırınlarda veya köy fırınlarında yapılmıştır.
Özellikle kış ayları için hazırlanan ev ekmekleri, uzun süre dayanabilmesi nedeniyle büyük miktarlarda pişirilmiş ve saklanmıştır.
Tokat ev ekmeği, genellikle buğday unu, su, tuz ve doğal maya kullanılarak hazırlanır. Hamur uzun süre yoğrulur ve dinlendirilir. Bu dinlenme süreci, ekmeğin lezzetini ve dayanıklılığını artırır.
Dinlenen hamur, yuvarlak veya oval şekil verilerek taş tabanlı fırınlarda pişirilir. Odun ateşinde pişirilen ev ekmeği, kendine has koku ve lezzet kazanır.
Tokat ev ekmeği, kalın kabuklu, içi dolgun ve tok tutucu bir yapıya sahiptir. Doğal maya kullanılması, ekmeğin daha geç bayatlamasını sağlar.
Katkı maddesi içermemesi, Tokat ev ekmeğini sağlıklı ve doğal bir besin hâline getirmektedir.
Tokat ev ekmeği, Tokat mutfağında birçok yemekte temel eşlikçi olarak tüketilmektedir. En çok:
tercih edilmektedir. Bayatlayan ev ekmekleri ise kurutularak farklı yemeklerde kullanılmaktadır.
Tokat ev ekmeği, Tokat il merkezinde ve ilçelerinde bulunan köy pazarlarından, yerel fırınlardan ve yöresel ürün satan dükkânlardan temin edilebilmektedir. Özellikle köylerde haftanın belirli günlerinde pişirilen ekmekler, pazarlarda satışa sunulmaktadır.
Ayrıca bazı yöresel ürün satışı yapan işletmeler, Tokat ev ekmeğini sınırlı sayıda üreterek sipariş üzerine satışa sunmaktadır.
Tokat ev ekmeği, Tokat’ın geleneksel yaşam biçimini ve mutfak kültürünü yansıtan önemli bir kültürel değerdir. Ekmek yapımı, Tokat’ta geçmişte aile bireylerinin birlikte gerçekleştirdiği önemli bir sosyal etkinlik olmuştur.
Günümüzde Tokat ev ekmeği, doğal ve sağlıklı beslenmeye olan ilginin artmasıyla yeniden değer kazanan yöresel ürünler arasında yer almaktadır.