Tokat çemeni, Tokat yöresine özgü, kendine has kokusu ve lezzetiyle bilinen geleneksel bir yöresel üründür. Genellikle kahvaltılarda tüketilen çemen, Tokat mutfağının en tanınan lezzetlerinden biri olarak öne çıkmaktadır.
Tokat çemeninin geçmişi, Tokat’ta hayvancılığın ve ev tipi gıda üretiminin yaygın olduğu dönemlere kadar uzanmaktadır. Uzun süre dayanabilmesi ve besleyici olması nedeniyle özellikle kış aylarında sıkça tüketilmiştir.
Çemen, Tokat’ta yıllar boyunca evlerde hazırlanmış, kuşaktan kuşağa aktarılan tariflerle günümüze ulaşmıştır.
Tokat çemeni, temel olarak çemen otu (buy otu), sarımsak, tuz ve baharatlar kullanılarak hazırlanır. Bu karışıma Tokat’a özgü oranlarda baharat eklenmesi, çemene kendine has tadını kazandırır.
Malzemeler iyice karıştırıldıktan sonra belirli bir süre dinlendirilir. Bu dinlenme süresi, çemenin aromasının yoğunlaşmasını sağlar.
Tokat çemeni, Kayseri ve çevresinde bilinen çemen türlerinden farklı olarak, daha yoğun aromalı ve daha yumuşak kıvamlı bir yapıya sahiptir. Sarımsak ve baharat dengesi, Tokat çemeninin ayırt edici özellikleri arasında yer alır.
Tokat çemeni, en çok kahvaltılarda ekmek üzerine sürülerek tüketilmektedir. Bunun yanı sıra:
tercih edilmektedir. Tokat’ta çemen, özellikle kış sofralarının vazgeçilmez lezzetlerinden biridir.
Tokat çemeni, Tokat il merkezinde ve ilçelerinde bulunan yerel kasaplar, şarküteriler ve yöresel ürün satan dükkânlardan temin edilebilmektedir. Özellikle Tokat’ın tarihî çarşı bölgesinde çemen satan birçok esnaf bulunmaktadır.
Ayrıca Tokat’a özgü ürünler satan online yöresel ürün siteleri üzerinden de Tokat çemeni sipariş edilebilmektedir. Satın alırken doğal içerikli ve katkısız olmasına dikkat edilmesi önerilir.
Tokat çemeni, Tokat’ın yöresel mutfak kültürünü yansıtan önemli bir lezzettir. Günümüzde Tokat’ın gastronomik kimliğinin tanıtılmasında önemli bir yere sahiptir.
Yöresel festivallerde, kültürel etkinliklerde ve tanıtım günlerinde Tokat çemeni, Tokat mutfağının simgesel ürünleri arasında yer almaktadır.