Yandım Tohat Türküsü, Tokat yöresinin güzelliklerini, doğasını ve insanını öven; aynı zamanda karşılıksız sevdanın verdiği acıyı dile getiren duygulu bir halk türküsüdür. Türküde Tokat, eski söylenişiyle “Tohat” adıyla anılmaktadır.
Türküde Tokat’ın dağları, bağları, çiçekleri ve güzelleri tasvir edilir. Bu güzelliklerin içinde sevdiğine kavuşamayan âşığın sitemi ve yanışı ön plana çıkar.
“Yandım Tohat yandım senin elinden” sözü, hem şehre duyulan hayranlığı hem de sevgilinin ilgisizliğinden doğan gönül yarasını anlatır.
Tohadın her yanı al yeşil dağlar
Lale sümbül dolu bahçeler bağlar
Yol verin geçeyim dumanlı dağlar
Yandım tohat yandım senin elinden
Bana bir gül vermedin gonca gülünden
Şehirler içinde seni övmeli
Güzellerin çohtur gözü sürmeli
İpek manto giyer göğsü düğmeli
Yandım tohat yandım senin elinden
Bana bir gül vermedin gonca gülünden
Bülbül gonmuş sulusohah daşına
Eşin arar gezer gendü başına
Sürmelermi çekmiş gara gaşına
Yandım tohat yandım senin elinden
Bana bir gül vermedin gonca gülünden
Türkünün ana temaları sevda, hayranlık, sitem ve özlemdir. Tokat’ın doğal ve beşerî güzellikleri anlatılırken, âşığın iç dünyasındaki yanış ve kırgınlık dile getirilir.
“Gonca gül” ifadesi, sevgilinin ilgisini ve sevgisini simgelemekte; verilmeyen gül ise karşılıksız aşkı temsil etmektedir.
Yandım Tohat Türküsü, Tokat yöresinin şehir methiyesi niteliği taşıyan türkülerinden biridir. Yöre ağzı ve yerel söyleyişler, türkünün özgünlüğünü artırmaktadır.
Bu türkü, Tokat’ın doğal güzelliklerini, sevda anlayışını ve halk edebiyatı zenginliğini yansıtan önemli bir sözlü kültür mirasıdır.