Kültür Atlası

Varvara Efsanesi

Varvara Efsanesi, Tokat’ın Turhal ilçesinde anlatılan, aşk, inanç değişimi ve trajedi temalarını barındıran önemli bir yerel efsanedir. Efsane, günümüzde Varvara Tepesi olarak bilinen yerin hikâyesini açıklamaktadır.

Efsanenin Başlangıcı

Eski zamanlarda Turhal’da bir Rum beyi yaşarmış. Bu beyin Varvara adında çok sevdiği bir kızı varmış.

Rum beyi bir gün uzun bir yolculuğa çıkması gerektiğini söyleyerek kızını yanına çağırmış ve şöyle demiş: “Ben yolculuğa çıkacağım. Burada yapmayı düşündüğüm kilisenin inşasına başlanmasını istiyorum. Bunun için sana altın bırakıyorum, ustaları çağır ve kiliseyi yaptır.”

Varvara, babasının isteğini kabul etmiş ve ustaları çağırarak kilisenin yapımına başlatmış.

Varvara’nın Aşkı ve Kararı

Bu süreçte Varvara, bir Türk gencine âşık olmuş. Aşkı uğruna büyük bir karar alarak dinini değiştirmiştir.

Bunun üzerine Varvara, yapımı devam eden kiliseyi durdurmuş ve yerine cami yapılmasını emretmiştir.

Babanın Öfkesi ve Kaçış

Yolculuktan dönen Rum beyi, kilise yerine cami yapıldığını görünce büyük bir öfkeye kapılmıştır.

Kızına duyduğu öfke o kadar büyüktür ki, onu öldürmek istercesine dövmeye başlamıştır. Bu sırada Türk genci, sevdiği Varvara’yı kurtararak birlikte kaçmaya başlamışlardır.

Trajik Son

Ancak çok geçmeden beyin adamları bu iki genci yakalamış, çıkan kavga sırasında iki genç de öldürülmüştür.

Rivayete göre, gençlerin kanlarının damladığı yerden su fışkırmaya başlamıştır.

Varvara Tepesi ve Günümüze Yansıması

Bu olaydan sonra, gençlerin öldürüldüğü yer “Varvara Tepesi” olarak anılmaya başlanmıştır.

Efsaneye göre, o günden bu yana bu tepeden su çıkmaya devam etmektedir. Günümüzde Turhal’ın içme suyunun bir bölümü buradan temin edilmektedir.

Efsanenin Anlamı ve Önemi

Varvara Efsanesi; aşk uğruna fedakârlık, inanç değişimi, hoşgörüsüzlük ve trajik son temalarını bir arada barındırır.

Efsane, Tokat ve Turhal yöresinde doğa olaylarının insan hikâyeleriyle ilişkilendirilmesine güzel bir örnektir.

Varvara Efsanesi, bölgenin tarihî belleğini, sözlü anlatım gücünü ve kültürel zenginliğini günümüze taşıyan önemli halk anlatılarından biridir.