Tokat Ağırlaması, Tokat yöresinin en yaygın ve en bilinen halk oyunlarından biridir. Yörede hemen hemen her köyde oynanır ve genellikle halayların başlangıç oyunu olarak kabul edilir. Bu nedenle halk arasında baş halay olarak da bilinmektedir.
Halay çekmeye başlayan oyuncular, oyuna çoğunlukla Tokat Ağırlaması ile başlar. Oyun, hem ritmi hem de figürleriyle oyuncuları diğer bölümlere hazırlar.
Tokat Ağırlaması oyunu üç bölümden oluşmaktadır:
Ağırlama bölümünde hareketler daha ağır ve kontrollüdür. Yanlama bölümünde adımlar hızlanmaya başlar. Yelleme bölümünde ise oyun en hareketli ve coşkulu halini alır.
Tokat Ağırlaması oyunu, genellikle sözlü ve ezgili bir şekilde oynanır. Oyuna eşlik eden türküler, doğa, sevda ve hasret temalarını işler.
Türkü sözlerinden örnekler:
Su kayadan süzülür
Koyun yola düzülür
Çıkma güzel dışarı
Seni gören üzülür
Gel oyna gel oyna, gel oyna, gel gel oyna
Var oyna, var oyna, var oyna, var var oyna
Vur oyna, vur oyna, vur oyna, vur vur oyna
Karada koyun yayılır
Saçakları sayılır
Çıkmada güzel dışarı
Seni gören bayılır
Karada koyun koç koyun
Sürülere de baş koyun
Yarinden ayrılanın
Adını sarhoş koyun
Kara koyun kuzusu
Görmek yarin azusu
Eğer yari görmezsem
Getmez yürek sızısı
Tokat Ağırlaması oyunu, toplu halde oynanan ve dayanışmayı simgeleyen bir halk oyunudur. Oyuncular el ele veya omuz omuza dizilerek halay çekerler.
Günümüzde Tokat Ağırlaması; düğünlerde, bayramlarda, festivallerde ve halk oyunları gösterilerinde yaşatılmaya devam etmektedir.
Tokat Ağırlaması, yalnızca bir oyun değil; Tokat kültürünü, birlik ve beraberlik anlayışını yansıtan önemli bir halk kültürü unsurudur.