Koyuna Suyuna İndirme Havası, Tokat yöresinde hayvancılıkla uğraşan halkın günlük yaşamından doğmuş, sözlü anlatımı güçlü olan geleneksel bir türkü ve havadır. Bu hava, koyunların yayladan su başına indirilmesi sırasında söylenen, hem hayvana hem de insana seslenen duygusal bir anlatım taşır.
Yaylacılık kültüründe koyunların suya indirilmesi önemli bir zaman dilimidir. Bu esnada söylenen havalar, hayvanla kurulan bağı, bereket beklentisini ve yaşam mücadelesini yansıtır.
Türkü sözlerinde koyun, yalnızca bir hayvan değil; aynı zamanda emek, geçim ve kaderin sembolüdür.
Koyunum seni yaylalara çekeyim
Kınalı taşlara tuzlar dökeyim
Kuzun öldüyse sana kuzu yakayım
Ablam sağsın ben karşıdan bakayım
Karakoyun koyunların benidir
Akkuzu ile yüreğim yağıdır
Yarimi sorsan kumalar dağı’dır
Meleme koyun meleme vazgeç kuzundan
Koyunum sana üzgün tuzlar yedirdim
Yedirdim ciğerini ağrılarla bitirdim
Seni aldım pınar başına getirdim
İçme koyun içme dön geri
Şimdi sözünü tutmanın yeri
Türkünün ana temaları; hayvan sevgisi, emek, kayıp ve sabırdır. Koyunun yavrusunu kaybetmesi üzerinden, insanın yaşadığı acı ve teselli mecazi bir dille anlatılır.
Türküde geçen tuz, su ve yayla imgeleri, bereketi ve yaşamın devamını simgeler.
Koyuna Suyuna İndirme Havası, Tokat yöresinin yaylacılık ve hayvancılık kültürünü yansıtan önemli sözlü kültür örneklerindendir.
Bu tür havalar, insan ile doğa arasındaki güçlü bağı ortaya koyar ve halkın duygu dünyasını türkü yoluyla aktarmasını sağlar.
Günümüzde Koyuna Suyuna İndirme Havası, halk müziği repertuvarlarında, yöresel etkinliklerde ve kültürel derlemelerde yaşatılmaya devam etmektedir.
Bu hava, Tokat yöresinin doğayla iç içe yaşamını ve üretim kültürünü gelecek kuşaklara aktaran önemli bir halk müziği mirasıdır.