Karadut Oyunu, Tokat yöresinde bolca bulunan ve halk arasında çok sevilen karadut ağacından esinlenilerek ortaya çıkmış geleneksel bir halk oyunudur. Oyun, karadut ağacının altında serinleyen gençlerin, hem doğaya hem de sevdiklerine dair söyledikleri veciz ve duygulu sözlerden oluşmaktadır.
Karadut Oyunu; doğa sevgisini, gençlik duygularını ve sevdayı bir arada işleyen, sözlü ve ezgili anlatımı güçlü bir oyundur.
Karadut Oyunu iki bölümden oluşmaktadır:
Ağırlama bölümünde figürler daha sakin ve ölçülüdür. Yelleme bölümünde ise tempo artar, oyun daha hareketli ve coşkulu bir hal alır.
Oyun sırasında söylenen türküler, hem karadut ağacının özelliklerini hem de sevgiliye duyulan özlemi anlatır.
Karadut boyanır mı
Öpsem yar uyanır mı
Yar orada ben burada
Buna can dayanır mı
Karadut gazel olmaz
Her evde güzel olmaz
Yalvar geline yalvar
Kızınan bazar olmaz
Karaduta yaslandım
Yağmur yağdı ıslandım
O sevgili yarimi
Kaymağınan besledim
Karadutun reçeli
Bitmiş iki peçeli
Sen benim helalimsin
Durma yüzü geçeli
Karadut Oyunu’nda işlenen temel temalar doğa sevgisi, gençlik, sevda ve özlemdir. Karadut ağacı; serinlik, bereket ve buluşma mekânı olarak sembolik bir anlam taşır.
Türkü sözlerinde sevgiliye duyulan hasret, benzetmeler ve mecazlarla halk diliyle ifade edilmektedir.
Oyun genellikle toplu halde, halay düzeninde oynanır. Davul ve zurna eşliğinde sözlü ve ezgili anlatım ön plandadır.
Günümüzde Karadut Oyunu, düğünlerde, yöresel şenliklerde ve halk oyunları gösterilerinde oynanmaya devam etmektedir.
Karadut Oyunu, Tokat yöresinin doğayla iç içe yaşamını, sevgi anlayışını ve sözlü kültür zenginliğini yansıtan önemli bir kültürel mirastır.