Mevlevihane
Mahperi Hatun Kervansarayı, Tokat il sınırları içerisinde yer alan ve Anadolu Selçuklu Devleti dönemine tarihlenen önemli bir ticaret ve konaklama yapısıdır. Kervansaray, Selçuklu döneminde Anadolu’daki ticaret yollarının güvenliğini sağlamak ve tüccarların konaklama ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla inşa edilmiştir.
Yapı, Selçuklu Sultanı I. Alaeddin Keykubad’ın eşi Mahperi Hatun tarafından 13. yüzyılda yaptırılmıştır. Mahperi Hatun, Selçuklu döneminde hayır eserleriyle tanınan önemli kadın banilerden biridir. Bu yönüyle kervansaray, Anadolu’daki kadınlar tarafından yaptırılan anıtsal yapılar arasında özel bir yere sahiptir.
Tarihî Önemi
Selçuklu kervansarayları, Anadolu’nun doğu-batı ve kuzey-güney ticaret yolları üzerinde inşa edilmiş ve İpek Yolu ticaretinin gelişmesinde büyük rol oynamıştır. Mahperi Hatun Kervansarayı da Tokat’ın Selçuklu dönemindeki ticari canlılığını yansıtan önemli yapılardan biridir.
Mimari Özellikler
Kervansaray, genellikle Selçuklu kervansaray mimarisinde görülen avlulu plan tipine sahiptir. Yapı, kesme taş kullanılarak sağlam ve anıtsal bir biçimde inşa edilmiştir. Kalın duvarlar ve sınırlı pencere açıklıkları, yapının güvenlik amaçlı tasarlandığını göstermektedir.
Avlu etrafında sıralanan mekânlar, yolcuların ve tüccarların konaklaması için düzenlenmiştir. Yapı bünyesinde konaklama odaları, depolar, ahırlar ve hizmet alanları yer almaktadır. Bu düzenleme, Selçuklu kervansaraylarının çok işlevli yapısını yansıtmaktadır.
Sosyal ve Ekonomik İşlevi
Mahperi Hatun Kervansarayı, yalnızca bir konaklama alanı değil; aynı zamanda tüccarların mallarını güvenli bir şekilde saklayabildiği, hayvanların barındırıldığı önemli bir ticaret merkezi işlevi görmüştür. Selçuklu döneminde kervansaraylarda yolcuların belirli sürelerle ücretsiz konaklayabildiği bilinmektedir.
Kentsel ve Kültürel Önemi
Mahperi Hatun Kervansarayı, Tokat’ın Selçuklu dönemine ait tarihî yapıları arasında önemli bir yere sahiptir. Yapı, Tokat’ın Orta Çağ’daki ticari ve ekonomik yapısını anlamak açısından değerli bir kültürel mirastır.
Günümüzdeki Durumu
Günümüzde Mahperi Hatun Kervansarayı, koruma altındaki tarihî eserler arasında yer almaktadır. Yapı, Selçuklu mimarisi ve Anadolu’daki kervansaray geleneğiyle ilgilenen ziyaretçiler için önemli bir tarihî ve kültürel gezi noktası olarak değerlendirilmektedir.
Galeri
