Gezilecek Yerler

Abdulmuttalip Zaviyesi

Abdulmuttalip Zaviyesi, Türkiye’nin Karadeniz Bölgesi’nde, Tokat il merkezinde yer alan ve 14. yüzyılın başlarına tarihlenen tarihî bir dini yapıdır. Yapının kuzey cephesindeki giriş kapısı ve türbe bölümünde yer alan kitabelere göre zaviye, 1317 (Hicrî 717) yılında inşa edilmiştir. Yapının banisi olarak Abdullah bin Muhyi adı geçmekte olup, kendisinin 1318 yılında vefat ettiği ve zaviyeye bitişik türbe bölümüne defnedildiği bilinmektedir.

Abdulmuttalip Zaviyesi; zaviye, mescit ve türbe işlevlerini aynı yapı bünyesinde birleştiren çok işlevli bir mimari örnek sunmaktadır. Tokat’taki tarihî dini yapılar arasında yer alan yapı, erken tarihli inşası ve kitabelerle belgelenmiş olması nedeniyle dikkat çekmektedir. Aynı zamanda kültürel miras envanteri kapsamında kayıt altına alınmış yapılardan biridir.

Mimari Özellikler

Yapı, tek katlı ve dikdörtgen planlı olarak inşa edilmiştir. Yapımında kâgir malzeme kullanılmış, üst örtüsü ise ahşap kırma çatı ile kapatılmıştır. Cephelerde düzgün kesme taş işçiliği görülürken, giriş bölümünde yuvarlak kemerli bir açıklık yer almaktadır. Zaviyeye bitişik türbe bölümünde bir adet sanduka bulunmaktadır. Yapının genelinde süsleme unsurları sınırlı tutulmuş, sade bir mimari anlayış benimsenmiştir.

Yapısal Bileşenler

Abdulmuttalip Zaviyesi; zaviye, mescit ve türbe olmak üzere üç ana birimden oluşmaktadır. Türbe bölümü yapıdan ayrı bir bölüm olarak düzenlenmiş ve içerisinde sanduka yer almaktadır. Mescit kısmı ise ibadet mekânı işlevi taşımaktadır. Bu yönüyle yapı, çok işlevli bir dini mimari bütünlük sunmaktadır.

Kentsel ve Kültürel Bağlam

Yapı, Tokat il merkezindeki tarihî ve dini yapı kümeleri içerisinde yer almaktadır. Şehirde bulunan cami, mescit, türbe ve zaviyelerle birlikte Tokat’ın kültürel ve tarihî dokusunun önemli parçalarından biridir. Zaviyenin şehirdeki kültürel miras envanteri içerisinde kayıtlı olduğu görülmektedir.

Zaviyelerin Osmanlı Dönemindeki Yeri

Osmanlı döneminde zaviyeler yalnızca ibadet mekânları olarak değil; aynı zamanda misafirhane, sosyal yardım ve eğitim işlevleriyle de öne çıkmıştır. Tokat şehrinde bu tür yapıların, mahalle dokusunun oluşumunda ve sosyal yaşamın şekillenmesinde önemli bir rol oynadığı bilinmektedir.

Koruma ve Belgelendirme

Abdulmuttalip Zaviyesi’ne ait kesin vakfiye kayıtları veya bağlı olduğu tarikat yapısına dair ayrıntılı belgeler günümüze ulaşmamıştır. Yapı; mimari özellikleri, kitabeleri ve kültürel envanter kayıtları üzerinden tanıtılmaktadır. Günümüzde, Tokat’taki diğer tarihî dini yapılarla birlikte koruma altına alınmış kültürel miras alanları arasında yer almaktadır.

Galeri

---