Zile Pekmezi, Tokat’ın Zile ilçesine özgü, üzümden elde edilen ve kendine has beyaz rengiyle diğer pekmezlerden ayrılan geleneksel bir yöresel üründür. Tokat mutfağının en bilinen ve en değerli yerel lezzetleri arasında yer almaktadır.
Zile Pekmezi, Tokat’ta özellikle kahvaltılarda, tatlı yapımında ve kış aylarında enerji kaynağı olarak tüketilmektedir. Aynı zamanda Tokat’ın en önemli gastronomik simgelerinden biridir.
Zile Pekmezi’nin geçmişi, Zile ve çevresinde üzüm yetiştiriciliğinin yaygın olduğu eski dönemlere dayanmaktadır. Yüzyıllardır geleneksel yöntemlerle üretilen bu pekmez, bölge halkı için önemli bir geçim ve besin kaynağı olmuştur.
Zamanla ünü Tokat dışına da yayılan Zile Pekmezi, günümüzde coğrafi işaret almış yöresel ürünler arasında yer almaktadır.
Zile Pekmezi, olgun üzümlerin sıkılmasıyla elde edilen üzüm suyunun kaynatılmasıyla hazırlanır. Kaynama sırasında pekmezin rengi ve kıvamı oluşur.
Zile Pekmezi’ni diğer pekmezlerden ayıran en önemli özellik, üretim sırasında uzun süre çırpılması ve hava ile temas ettirilmesidir. Bu işlem sayesinde pekmez, açık renkli ve köpüklü bir yapı kazanır.
Zile Pekmezi, açık renkli, yoğun kıvamlı ve kendine özgü aromaya sahip bir üründür. Şeker ilavesi olmadan üretilmesi, onu doğal ve sağlıklı bir gıda hâline getirir.
Enerji verici özelliği sayesinde özellikle kış aylarında ve ağır işlerde çalışanlar tarafından tercih edilmiştir.
Zile Pekmezi, Tokat’ta genellikle:
tüketilmektedir. Tek başına veya ekmekle birlikte yenmesi yaygındır.
Zile Pekmezi, Tokat’ın bağcılık geleneğini ve yöresel üretim kültürünü yansıtan önemli bir yöresel üründür. Günümüzde Tokat’ın tanıtımında simge ürünlerden biri olarak kabul edilmektedir.