Ceviz reçeli, Tokat ve çevresinde özellikle bahar aylarında toplanan yeşil cevizlerden yapılan, zahmetli fakat lezzetiyle öne çıkan geleneksel bir yöresel reçel türüdür. Tokat mutfağında özel günlerde sofraya çıkan değerli lezzetler arasında yer almaktadır.
Tokat’ta ceviz reçeli, daha çok misafir ağırlama geleneğinde ve özel sofralarda ikram edilen reçel çeşitlerinden biridir. Yapımının zahmetli olması, bu reçeli daha kıymetli hâle getirmiştir.
Ceviz reçelinin geçmişi, Tokat’ta ceviz yetiştiriciliğinin yaygın olduğu dönemlere dayanmaktadır. Yeşil cevizlerin değerlendirilebilmesi amacıyla geliştirilmiş bu yöntem, zamanla Tokat mutfağının önemli bir parçası hâline gelmiştir.
Ceviz reçeli, henüz sertleşmemiş taze yeşil cevizler kullanılarak yapılır. Cevizler kabuklarıyla birlikte toplanır ve acılığının gitmesi için günlerce suda bekletilir.
Suyu sık sık değiştirilen cevizler, daha sonra kaynatılır. Ardından şeker, su ve isteğe bağlı olarak karanfil veya tarçın eklenerek reçel kıvamına gelene kadar pişirilir.
Tokat ceviz reçeli, koyu renkli, parlak ve yoğun kıvamlıdır. Cevizlerin iç kısmı yumuşak, dış yüzeyi ise hafif diri kalmaktadır.
Tatlı aroması, baharatlarla zenginleştirildiğinde kendine özgü bir lezzet ortaya çıkarmaktadır.
Ceviz reçeli, Tokat’ta genellikle:
tüketilmektedir. Az miktarda tüketilmesi önerilir; çünkü yoğun ve besleyici bir yapıya sahiptir.
Ceviz reçeli, Tokat’ın sabır ve emek gerektiren mutfak kültürünü yansıtan önemli bir yöresel üründür. Günümüzde Tokat’ın geleneksel tatlıları ve reçelleri arasında özel bir yere sahiptir.