Bük reçeli, Tokat ve çevresinde yetişen bük meyvesinden yapılan, yöreye özgü geleneksel bir reçel türüdür. Doğal aroması ve kendine has lezzetiyle Tokat mutfağında bilinen fakat az bulunan özel tatlar arasında yer almaktadır.
Bük bitkisi, Tokat’ın kırsal ve doğal alanlarında yetişen yerel bir bitkidir. Bu nedenle bük reçeli, daha çok Tokat’ın köylerinde ve kırsal yaşam kültürü içerisinde hazırlanmıştır.
Bük reçelinin geçmişi, Tokat’ta doğadan toplanan meyve ve bitkilerin değerlendirilmesine dayanan eski mutfak geleneğine kadar uzanmaktadır. Geçmişte bu reçel, evlerde küçük miktarlarda hazırlanmış ve daha çok kış ayları için saklanmıştır.
Bük reçeli, olgunlaşmış bük meyvelerinin toplanmasıyla yapılır. Meyveler temizlendikten sonra acılığının azalması için bir süre suda bekletilir.
Daha sonra şeker ve su ile birlikte kaynatılır. Reçel, kıvam alana kadar kısık ateşte pişirilir. Geleneksel tariflerde katkı maddesi kullanılmaz.
Bük reçeli, koyu renkli, yoğun kıvamlı ve hafif buruk aromalı bir lezzete sahiptir. Diğer reçellere göre daha baskın ve karakteristik bir tadı bulunmaktadır.
Bu özelliği nedeniyle genellikle az miktarda tüketilmektedir.
Bük reçeli, Tokat’ta genellikle:
tüketilmektedir. Nadir bulunması nedeniyle daha çok özel günlerde sofraya çıkarılan reçel türleri arasındadır.
Bük reçeli, Tokat’ın doğayla iç içe yaşam kültürünü ve geleneksel mutfak anlayışını yansıtan önemli bir yöresel lezzettir. Günümüzde nadir yapılmasına rağmen, Tokat’ın az bilinen gastronomik değerleri arasında yer almaktadır.