Bat, Tokat yöresine özgü, soğuk olarak tüketilen, kendine has lezzetiyle bilinen geleneksel bir yöresel yemektir. Tokat mutfağının en tanınan ve ayırt edici yemekleri arasında yer almaktadır.
Bat, Tokat’ta özellikle yaz aylarında tercih edilen, ferahlatıcı ve doyurucu bir yemektir. Hem ana yemek hem de soğuk meze gibi tüketilebilmesi, batı Tokat sofralarında özel bir yere taşımıştır.
Bat yemeğinin geçmişi, Tokat’ta tarımın ve ev tipi mutfak kültürünün yaygın olduğu dönemlere dayanmaktadır. Elde bulunan malzemelerle kolay hazırlanabilmesi, bu yemeğin halk arasında yaygınlaşmasını sağlamıştır.
Özellikle sıcak yaz günlerinde, ağır yemekler yerine daha hafif ve serinletici bir alternatif olarak tercih edilmiştir.
Batın ana malzemeleri ince bulgur, yeşil mercimek, salça, soğan, yeşillikler ve baharatlardır. Mercimek haşlandıktan sonra bulgur ve diğer malzemelerle karıştırılır.
Karışımın üzerine yeterli miktarda soğuk su eklenerek sulu bir kıvam elde edilir. Bat, pişirilmeden dinlendirilerek servise hazırlanır.
Bat, sulu kıvamlı, serinletici ve tok tutucu bir yemektir. İçerisindeki mercimek ve bulgur sayesinde besin değeri yüksektir.
Acı seviyesi, kullanılan baharatlara göre ayarlanabilir. Tokat’ta genellikle hafif acılı yapılmaktadır.
Bat, Tokat’ta genellikle:
tüketilmektedir. Kaşıkla yenebildiği gibi, marul yaprağına sarılarak da tüketilebilmektedir.
Bat, Tokat’ın mutfak kültürünü yansıtan en özgün yemeklerden biridir. Günümüzde Tokat ile özdeşleşmiş bir lezzet hâline gelmiş, şehrin gastronomik simgeleri arasında yerini almıştır.